📚🎧پادکست احساس؛ حسادت در کودکان و نوجوانان | شناخت و بیان احساسات

پادکست احساس؛ حسادت در کودکان و نوجوانان

شناخت، نام‌گذاری و بیان احساسات؛ بخشی از مسیر رشد کودک 

کودک با ظرفیت تجربهٔ هیجان‌های گوناگون به دنیا می‌آید؛ اما شناخت احساسات، نام‌گذاری آن‌ها، درک علت شکل‌گیری هیجان و یادگیری شیوه‌های مناسب برای بیان و تنظیم آن‌ها، مهارت‌هایی هستند که در فرایند رشد و در تعامل با خانواده و محیط به‌تدریج شکل می‌گیرند.

کودک ممکن است عصبانی شود، بترسد، خجالت بکشد یا حسادت کند؛ اما  ممکن است نتواند احساس خود را به‌درستی تشخیص دهد یا توضیح دهد که چرا چنین احساسی را تجربه می‌کند.

به همین دلیل، مواجههٔ بزرگسال با هیجان کودک اهمیت زیادی دارد. هدف این نیست که کودک را از تجربهٔ هیجان‌هایی مانند خشم، ترس یا حسادت منع کنیم؛ بلکه لازم است به او کمک کنیم احساس خود را بشناسد، آن را نام‌گذاری کند، دربارهٔ تجربه‌اش صحبت کند و به‌تدریج شیوه‌های مناسب‌تری برای بیان و مدیریت آن بیاموزد.

 حسادت؛ احساسی که می‌توان دربارهٔ آن گفت‌وگو کرد

حسادت نیز مانند سایر هیجان‌ها بخشی از تجربهٔ عاطفی انسان است. کودک ممکن است زمانی که توجه والدین به خواهر یا برادرش معطوف می‌شود، زمانی که دوستش مورد توجه قرار می‌گیرد یا وقتی احساس می‌کند چیزی را که دیگری دارد، خودش ندارد، احساس حسادت را تجربه کند.

در چنین موقعیت‌هایی، گفتن جمله‌هایی مانند:

«حسودی نکن!»

لزومأ به کودک کمک نمی‌کند احساس خود را بشناسد. در مقابل، می‌توان با زبانی متناسب با سن او، احساسش را به رسمیت شناخت و دربارهٔ آن گفت‌وگو کرد: «به نظر می‌آید وقتی توجه مامان به خواهرت بود، ناراحت شدی. شاید دلت می‌خواست مامان بیشتر با تو هم باشد.»

این نوع گفت‌وگو به کودک فرصت می‌دهد میان اتفاق، احساس و واکنش خود ارتباط برقرار کند و به‌تدریج واژگان و مهارت‌های لازم برای بیان تجربهٔ درونی خود را گسترش دهد.

 پادکست احساس؛ این جلسه: حسادت

🎧 شنیدن پادکست «حسادت»

[پادکست احساس؛ حسادت در کودکان

در این قسمت از پادکست احساس رواد دربارهٔ حسادت و اهمیت شناخت و بیان این احساس برای کودکان صحبت می‌کنیم.

نقش داستان و ادبیات در شناخت احساسات کودک

داستان و ادبیات کودک می‌توانند فضای مناسبی برای گفت‌وگو دربارهٔ هیجان‌ها ایجاد کنند. کودک گاهی دربارهٔ احساس شخصیت یک داستان راحت‌تر صحبت می‌کند تا احساس خودش.

برای مثال، پس از خواندن داستانی دربارهٔ کودکی که به خواهر یا دوست خود حسادت می‌کند، می‌توان پرسید:

•  فکر می‌کنی این شخصیت چه احساسی دارد؟
• چرا چنین احساسی پیدا کرده است؟
•  اگر تو جای او بودی، چه می‌کردی؟
•  آیا تا به حال احساس مشابهی داشته‌ای؟
•  چه چیزی می‌توانست به او کمک کند؟

به این ترتیب، داستان از یک سرگرمی صرف فراتر می‌رود و به فرصتی برای گفت‌وگو، تخیل، شناخت هیجان و تقویت مهارت بیان تبدیل می‌شود.

مجموعهٔ «احساسات دایناسوری» از نشر نردبان نیز می‌تواند یکی از منابع مناسب برای آغاز گفت‌وگو با کودک دربارهٔ احساساتی مانند ترس، خشم، خجالت و حسادت باشد.

 از شناخت احساس تا نویسندگی

در آکادمی نویسندگی کودک و نوجوان رواد، نویسندگی تنها به آموزش کلمه، جمله و ساختار داستان محدود نمی‌شود. ما معتقدیم کودک برای خلق یک داستان، علاوه بر آشنایی با عناصر و فنون داستان‌نویسی، به تجربه، مشاهده، تخیل و توانایی بیان دنیای ذهنی و عاطفی خود نیز نیاز دارد.

به همین دلیل، در مسیر آموزشی رواد، شناخت احساسات در کنار ادبیات و داستان‌نویسی مورد توجه قرار می‌گیرد. کودک می‌آموزد دربارهٔ تجربه‌های خود فکر کند، آن‌ها را توصیف کند، به احساسات شخصیت‌ها توجه کند و از تجربه‌های انسانی برای خلق موقعیت‌ها و شخصیت‌های داستانی بهره بگیرد.

برای مثال، یک احساس ساده مانند حسادت می‌تواند در ذهن نویسندهٔ کودک به پرسش‌های داستانی تبدیل شود:

• اگر شخصیتی از دوستش حسادت کند، چه اتفاقی می‌افتد؟
• اگر نتواند احساس خود را بیان کند، چه رفتاری از او سر می‌زند؟
• اگر شخصیت داستان بتواند احساسش را بشناسد، داستان چگونه تغییر می‌کند؟

اینجاست که شناخت هیجان، ادبیات و تخیل به یکدیگر پیوند می‌خورند و تجربهٔ درونی کودک می‌تواند به کلمه و داستان تبدیل شود.

آکادمی نویسندگی کودک و نوجوان رواد

اگر می‌خواهید فرزندتان نویسندگی را در فضایی همراه با **ادبیات، داستان‌گویی، خیال‌پردازی، بیان احساسات و پرورش خلاقیت** تجربه کند، می‌توانید با برنامهٔ آموزشی آکادمی نویسندگی کودک و نوجوان رواد آشنا شوید.

اطلاعات دوره‌های نویسندگی کودک و نوجوان رواد:

کانال آکادمی نویسندگی رواد در روبیکا: